overlay

Multipl Skleroz (MS) Nedir?

Multipl skleroz beyin ve omurilikte iltihabın izlendiği bir nörolojik hastalıktır. MS’te hastalığa neden olan yanlış çalışan bağışıklık sistemi hücreleri, beyin ve omurilikteki hücrelerin (nöronların) sinir kılıflarının hasar görmesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda nöronlar işlevlerini doğru şekilde yerine getirememektedir. Uluslararası Multipl Skleroz(MS) Federasyonu ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından her yıl Mayıs ayının son Çarşamba günü Dünya MS Günü olarak ilan edilmiştir.

       Edirne Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi Nöroloji Hastalıkları Uzmanı Dr. Özlem BİRGİLİ Multipl skleroz hastalığının belirtileri, teşhisi ve dikkat edilmesi gerekenlere yönelik şunları kaydetti;

       Multipl skleroz özellikle 20-40 yaşları arasında ortaya çıkan beyin ve omurilikte sinir telleri etrafındaki koruyucu kılıfın (myelin kılıf) hastalığıdır. Kılıfın zarar gördüğü yerlerde sertleşmiş dokular (skleroz) yer almaktadır. Bu sertleşmiş alana da plak denir. Bu plaklar sinir sistemi içinde pek çok yerde oluşabilirler ve sinirler boyunca mesajların iletilmesini engeller. Bu myelin kılıfın hasarı sonucunda değişik nörolojik belirtiler ortaya çıkar.

MS hastalığının belirtileri;

-Görme bulanıklığı

-kol ve bacakta güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma gibi duysal belirtiler

-baş dönmesi, dengesizlik

-konuşma bozukluğu

-sık ve az idrar yapma gibi şikâyetlerdir.

       Bu belirtiler atak olarak adlandırılıyor. Bu ataklar çoğu zaman düzelse de bazı ataklar hasar bırakabilir. Genelde hastalık ataklar ve düzelmeler veya yavaş kötüleşen bir seyir izlemektedir. En çok doktora başvuru bulanık görme, denge bozuklukları, kol ve bacakta uyuşma hissidir. Kadınlarda erkeklere oranla 2 kat daha fazla görünmektedir.

      MS ılıman iklimlerde daha çok görülmektedir. Kuzey yarım kürede prevalans güneyden kuzeye, güney yarım kürede ise kuzeyden güneye artmaktadır. MS beyaz ırk ve Avrupa kökenlilerde sıktır

      MS’de yorgunluk, halsizlik, uyuşmalar gibi şikâyetler gün içerisinde aralıklarla olabileceği gibi günlerce, haftalarca da sürebilmektedir. Atak döneminde olan şikâyetlerin en az 24 saat sürdüğü bilinmektedir. Bu nedenle hastalığın takibi açısından şikâyetlerin ne zamandan beri göründüğü önemlidir.

 MS hastalığı nasıl teşhis edilir

-MR: görüntüleri beyin ve omurilik hakkında detaylı bilgi verir, ms plakları görülür.

-Beyin omurilik sıvısının incelenmesi: Bu sıvıda oligoklonal band ve myelin proteini saptanır.

- Uyarılmış potansiyeller: Sinirlerin ileti hızları ölçülür. Myelin hasarlanmış sinirler iletileri daha yavaş iletir.

- İşitsel uyarılmış yanıtlar: İşitme ile ilgili sinirleri inceler.

MS dört farklı şekilde seyredebilir;

-ataklarla seyreden MS

- sekonder progresif MS

- Progresid relapsing MS

- primer progresif MS

- benign MS   

       MS hastalığının tedavisi kişiye özel olmalıdır. Erken dönemde başlanmalıdır. Atak tedavisi ile atak sırasında ortaya çıkan nörolojik bulguların düzeltilmesi, atakların önlenmesi ve oluşan özürlülüğün giderilmesidir. Tedavide ilaçlar düzenli olarak alınmalıdır.

      Günümüzde MS hastaları yeni tedavi olanakları sayesinde sağlıklı kişilerden farksız bir yaşam sürebilmektedir. Sağlıklı bir hayat sürmeleri için sağlıklı beslenmeli ve sigaradan uzak durmalıdır. MS li hastalarda D vitamini eksikliği varsa tedavi edilmelidir.

      MS hastaları sıcak ve nemli havadan uzak durmalıdır. MS hastaları için yüzme ve yürüyüş en faydalı spordur.